Anadolu Selçukluları döneminde Beyşehir

İçindekiler

Göl ve saray

Sultan I. Alâeddin Keykubad, 1220’ler–1230’larda güneybatı kıyısındaki Kubadabad’ı yaptırdı. Kazılar büyük ve küçük sarayları, hizmet yapılarını ve kayıkhaneyi ortaya koyar. Saray, çevre köylerin gündelik yaşamından farklı bir hükümdar-göl ilişkisini gösterir.^[1]

Sarayın figürlü çinileri ve korunmuş temelleri, Selçuklu saray mekânı için ender kanıtlardır. İbn Bîbî’ye dayanan tarihî anlatı sultanın tasarıma katıldığını aktarır; arkeolojik araştırma ise planı ve maddi buluntuları ortaya çıkarır. İki kanıt türü farklı soruları yanıtlar.^[1]

Uçtan kente

Beyşehir’e dönüşen yerleşim Selçuklu yüzyıllarında yeniden gelişti. TDV Beyşehir maddesi, bu gelişimi Türkmen yerleşimiyle ilişkilendirir ve Hacı Armağanşah’ın daha geniş kent tarihindeki yerini kaydeder. On üçüncü yüzyıl sonunda Eşrefoğulları kenti kendi siyasal ve mimari merkezine dönüştürdü.^[2]

Bu süreç Kubadabad ile Beyşehir’i tek başkent saymaya izin vermez: ilki göl kıyısı saray külliyesi, ikincisi daha sonraki hanedanla öne çıkan kenttir. Kalıntıları coğrafya ve siyasal tarih bakımından bağlıdır, fakat tek bir korunmuş kent planının parçaları değildir.^[1]^[2]

Selçuklu yüzyıllarında kentsel gelişme

M. Akif Erdoğru'nun TDV maddesi, gölün eski yerleşim geçmişini Orta Çağ kentinin yeniden kurulmasından ayırır. On ikinci yüzyıl ortasında bir kent bulunduğunu, sonra harap olduğunu; kendi anlatısına göre çoğu Üçok olan Türkmenlerin on üçüncü yüzyılın ilk yarısında, muhtemelen 1240'tan önce burayı yeniden geliştirdiğini yazar. Bu yeniden kurma açıklaması kısmen sonraki yer adları ile kurumlara dayanır; her sokağın kazılarla belirlenmiş kuruluş tarihi değildir.^[3]

Erdoğru, Armağanşah mahallesi ve camisini birkaç Anadolu merkezinde vakıf yapıları bulunan saray mensubu Mübârizüddin Hacı Armağanşah ile ilişkilendirir. Bu bağ, Beyşehir'in erken Orta Çağ kent tarihinin sonraki Eşrefoğlu hanedanından daha geniş olduğunu gösterir. Bu sırada hükümdar sarayı Kubadabad gölün karşı kıyısındaydı. Saray külliyesi, büyüyen kent ve çevre köyler aynı havzayı paylaştı; ancak işlevleriyle arkeolojik kayıtları farklıdır.^[4]^[5]

Ayrıca bakınız

Orta Çağ Beyşehir’iKubadabad SarayıKubadabad, Beyşehir Gölü’nün güneybatı kıyısındaki kazılmış on üçüncü yüzyıl Selçuklu saray külliyesidir.Orta Çağ Beyşehir’iEşrefoğullarıEşrefoğulları, on üçüncü yüzyıl sonu ile on dördüncü yüzyıl başında Beyşehir merkezli Anadolu beyliğidir.TarihBeyşehirBeyşehir, Konya ilinde Beyşehir Gölü’nün güneydoğu kıyısında yer alan kent ve ilçedir.Orta Çağ Beyşehir’iI. Alâeddin KeykubadI. Alâeddin Keykubad, Beyşehir Gölü kıyısındaki Kubadabad sarayını yaptıran Anadolu Selçuklu sultanıdır.

Kaynakça

Kategoriler

Orta Çağ Beyşehir’i Tarih