Hamîdoğulları ve Beyşehir

İçindekiler

Eşrefoğlu Beyliği’nden sonra

Eşrefoğlu II. Süleyman’ın İlhanlı valisi Timurtaş tarafından yürütülen harekât sırasında 1326’da öldürülmesi, bağımsız Eşrefoğulları Beyliği’nin sonunu getirdi. Sait Kofoğlu, beylik topraklarının komşu güçler arasında paylaşıldığını anlatır. Beyşehir, Seydişehir ve Akşehir Hamîdoğulları’nın eline geçerken diğer topraklar Sâhib Ataoğulları ile Karamanoğulları arasında bölüşüldü. Bu, daha eski göl yerleşimlerinin değil, bir beyliğin siyasal haritasının değişmesiydi.^[1]

Kofoğlu’nun Hamîdoğulları maddesi, Timurtaş’ın Anadolu’dan ayrılmasından sonra beyliği yeniden canlandıran Dündar Bey’in torunu Hızır Bey’in Beyşehir, Seydişehir, Akşehir ve Doğanhisar’ı aldığını belirtir. Yazıt araştırması ise izleyen on yıllarda Emir İsmail Ağa ile ilişkili yerel yönetimi kaydeder. Bu veriler üst üste binen yetki düzeylerini anlatır; her mahalle ve köy için kesintisiz, tek çizgili bir hükümdar listesi kurulamaz.^[2]^[3]

Beyşehir merkezli olmayan bölgesel bir güç

Hamîdoğulları Isparta, Burdur ve Eğirdir çevresinde ortaya çıktı; Konya Ovası’nın batısındaki yükseltilere yayıldı. Başkentleri ve siyasal merkezleri başka yerlerdeydi. Beyşehir onlar için göl havzasını Konya’ya ve güneybatı Anadolu’ya bağlayan doğu sınırındaki bir yerdi. Bu yüzden kentin değeri kendi yapıları kadar yollar, komşu kaleler ve birkaç kaza arasındaki ulaşımla bağlantılıydı.^[4]^[5]

Hamîdoğulları önce İlhanlı valilerinin, sonra Karamanoğulları’nın baskısıyla karşılaştı. Kentin on dördüncü yüzyıl boyunca basitçe ve kesintisiz biçimde Hamîdli sayılması bu değişen dengeyi gizler. İsmail Ağa’ya ilişkin sandukalar ile daha sonraki Karamanlı-Osmanlı el değiştirmeleri, farklı kaynak türlerinin iktidarın farklı yönlerini gösterdiğini ortaya koyar.^[6]^[7]

I. Murad’a satış ve sınırları

Hamîdoğlu Kemâleddin Hüseyin Bey, Karamanlı saldırılarına karşı Osmanlı desteği aradı. Kofoğlu’nun anlatısı resmî satışı 1381–82’ye tarihler: Akşehir, Beyşehir, Seydişehir, Yalvaç ve Karaağaç 80.000 altın karşılığında I. Murad’a devredildi. Orta Çağ anlatıları bu işlemin kapsamındaki yerlerin tam listesinde ayrılır; Kofoğlu’nun incelediği beş yerleşim daha temkinli bir özettir. İşlem Beyşehir üzerindeki Osmanlı iddiasını açıklar, ancak bölgesel çekişmeyi bitirmedi.^[8]

Satıştan sonra kent Karamanoğulları ile Osmanlılar arasında defalarca el değiştirdi. M. Akif Erdoğru’nun derlediği kronoloji, kalıcı Osmanlı katılımını 1466’ya yerleştirir. Bu sonraki süreç Karamanlı-Osmanlı sınırı maddesinde izlenir. Hamîdli döneminin önemi, satışın Beyşehir’i kuşaklar boyunca çekişmeli bir sınır kenti yapan siyasal hak iddialarından birini üretmesidir.^[9]^[10]

Ayrıca bakınız

Orta Çağ Beyşehir’iEşrefoğullarıEşrefoğulları, on üçüncü yüzyıl sonu ile on dördüncü yüzyıl başında Beyşehir merkezli Anadolu beyliğidir.Orta Çağ Beyşehir’iEmir İsmail Ağaİsmail Ağa, adı Beyşehir’de medrese ve mezar kayıtlarında yaşayan daha geç Orta Çağ emiridir.Orta Çağ Beyşehir’iTimurtaş ve Eşrefoğulları’nın sonuDemirtaş olarak da yazılan Timurtaş, 1326 harekâtıyla Beyşehir’deki Eşrefoğlu Beyliği’ni sona erdiren İlhanlı valisiydi.Orta Çağ Beyşehir’iKaramanlı-Osmanlı sınırında BeyşehirBeyşehir, on dördüncü yüzyıl sonundan on beşinci yüzyıl ortasına kadar Karamanoğulları ile Osmanlılar arasındaki mücadelede defalarca el değiştirdi.TarihBeyşehirBeyşehir, Konya ilinde Beyşehir Gölü’nün güneydoğu kıyısında yer alan kent ve ilçedir.

Kaynakça

Kategoriler

Orta Çağ Beyşehir’i Tarih Devletler ve beylikler